Cevdet Kudret Kimdir? Biyografisi

Cevdet Kudret
Cevdet Kudret, 7 Şubat 1907 yılında İstanbul’da doğdu. 9 yaşındayken babasını Musul Savaşı’nda kaybetti. Annesinin gayretiyle okudu. 1993 yılında İstanbul Darülfünunu Hukuk Fakültesini tamamladı.

1938'de Kayseri Lisesi'ni bitiren Cevdet Kudret, 1938-1939 yılları arasında, Ankara Devlet Konservatuarında diksiyon ve edebiyat öğretmenliği, 1939-1943 yıllarında Ankara Erkek Lisesi'nde ve 1943-1945 yılları arasında Atatürk Lisesi’nde edebiyat öğretmenliği, 1945-1950 yılları arasında ise Yayın Müdürlüğü emrinde İnönü Ansiklopedisi’nde edebiyat sekreteri olarak çalıştı.

Demokrat Parti iktidarı Adnan Menderes döneminde Bitlis Ortaokulu'na Türkçe öğretmeni olarak atanınca 23 Ekim 1950 tarihinde istifa etti. 1951-1954 yıllarında, İstanbul ve Ankara’da avukatlık yaptı. Türk Dil Kurumu’nda redaktör, 1967-1970 yılları arasında Bilgi Yayınevi’nde danışman olarak çalıştı. Siyasal Bilgiler Fakültesi, Basın Yayın Yüksek Okulu’nda öğretim görevlisi olarak ders verdi (1970-1973).

1927 yılında Servet-i Fünun Dergisi’nde şiirle yazarlığa başlayan Cevdet Kudret, 1928'de aynı dergide çalışan yedi genç yazar bir araya gelerek o güne dek yazdıklarını Yedi Meşale adında bir kitapta topladılar. Grup, bundan sonra ''Yedi Meşaleciler'' olarak anıldı. Daha sonra çıkardıkları Meşale Dergisini sekiz sayı sürdürebildiler. Dergi, yeni alfabeye geçiş dönemindeki zorluklar nedeniyle kapandı. Cevdet Kudret, 1929'da bu dergide yayınlanan şiirlerini Birinci Perde adlı kitabında topladı . Daha sonraki şiirlerini İkinci Perde (1936-1937)’, Üçüncü Perde (1937- ) adları altında derlediyse de hiçbir zaman kitap halinde bastırmadı.

Bu arada oyun yazmaya da yöneldi. Tersine Akan Nehir (1929), Rüya İçinde Rüya (1930), Kurtlar (1933) adlı oyunları Darülbedayi’de sahnelendi. ''Danyal ve Sara'' adlı oyunu Varlık Dergisi’nde (1938), ''Yaşayan Ölüler'' adlı oyunu Ağaç Dergisi’nde (1936) tefrika edildi. ‘Cumartesi Çocuğu’ adlı güldürü biçimindeki bir oyununu ise tamamlamadı.

Süleyman’ın Dünyası adı altında toplanan üç romanında, 1943'te Sınıf Arkadaşları, 1958'de Havada Bulut Yok ve  1976 yılında Karınca’yı Tanırsınız Türk toplumunun iki Dünya Savaşı arasındaki 30 yıllık toplumsal kesitini yansıttı.

1940'lı yıllarda yazdığı öykülerini 1974'te ''Sokak'' adlı kitapta bir araya getirdi. 


1950 sonrası, edebiyat tarihimizin ünlü isimleri ve eserleri üzerine tanıtım kitapları ve lise edebiyat kitapları yazdı. Bu kitapların çoğunu takma adlar altında yayınlamak zorunda kaldı. Giderek inceleme, araştırma, edebiyat tarihi türlerinde çalışmalara yönelen Cevdet Kudret’in, iki ciltlik Türk ve Batı Edebiyatı’ndan Seçme Parçalar (1980,1981), iki ciltlik Örneklerle Edebiyat Bilgileri (1980), üç ciltlik Türk Edebiyatı’nda Hikâye ve Roman (1965-1967-1990) incelemesi; üç ciltlik Karagöz (1968,1969), iki ciltlik Ortaoyunu (1973-1975) derleme ve incelemeleri önemli çalışmalar olarak nitelendirildi. 15. Yüzyıl ortalarına kadar getirdiği Örnekli Türk Edebiyatı Tarihi (1995) kitabı, ölümü nedeniyle yarım kaldı. İnceleme-araştırma kitaplarının önyazıları ile edebiyat üzerine yazılarından bazılarını yeniden gözden geçirerek bir araya getirdiği Edebiyat Kapısı (1997) ise yazarın ölümünden sonra basılabildi.

Dilleri Var Bizim Dile Benzemez, Bir Bakıma, Benim Oğlum Bina Okur, Kalemin Ucu adlı deneme kitaplarında edebiyat ve Türk diliyle ilgili çeşitli konular üzerine düşüncelerini dile getirdiği yazılarını topladı.

Cevdet Kudret’e Ortaoyunu kitabı için TDK Bilim Ödülü (1974), Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman kitabı için Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü (1991) verildi. Ayrıca, 1989'da Dil Derneği Türk Dili Onur Ödülü ile 1992'de Edebiyatçılar Derneği Onur Ödülü’ne layık görüldü.

1974 –1986 yılları arasında Bodrum’da yaşayan yazar daha sonra yaşamını İstanbul’da sürdürdü. 


Cevdet Kudret, 10 Temmuz 1992 tarihinde İstanbul'da vefat etti.
Previous
Next Post »